Rủi ro thanh khoản là một trong những mối nguy hiểm thầm lặng nhưng có sức ảnh hưởng lớn đến hiệu suất đầu tư. Khi thị trường biến động mạnh hoặc dòng tiền bị tắc nghẽn, nhà đầu tư có thể không thể rút vốn đúng lúc hoặc buộc phải bán tài sản với giá thấp. Điều này có thể gây tổn thất nghiêm trọng nếu không có chiến lược phòng ngừa phù hợp. Vậy rủi ro thanh khoản là gì? Tại sao nó lại nguy hiểm đến vậy và làm sao để kiểm soát hiệu quả? Cùng Forexno1.me tìm hiểu ngay để bảo vệ danh mục đầu tư của bạn.
Thanh khoản là gì?
Thanh khoản hay Liquidity là một trong những nhân tố chính trong giao dịch ngoại hối, thể hiện mức độ mua hay bán một cặp tiền tệ mà không dao động nhiều đến mức giá. Cụ thể:
- Thanh khoản cao: Thị trường xuất hiện nhiều người mua và người bán, diễn ra sôi nổi. Lệnh của nhà đầu tư sẽ được khớp ngay với mức giá không đổi so với giá được niêm yết. Các cặp tiền chính như: EURUSD, USDJPY, GBPUSD thường sẽ có thanh khoán lớn và phí chênh lệch thấp.
- Thanh khoản thấp: Lúc này thị trường có ít người giao dịch hơn, làm cho lệnh không được khớp hay dễ bị trượt giá, điều này khiến giá khớp lệnh khác với giá được đặt thời điểm đầu. Spread thường có độ giãn rộng và khiến phí giao dịch gia tăng.
Rủi ro thanh khoản là gì?
Vậy rủi ro thanh khoản là gì? Rủi ro thanh khoản hay Liquidity Risk là khả năng không thể tiến hành giao dịch với mức giá kỳ vọng vào đúng thời điểm, điều này là do thiếu người mua hoặc bán trên thị trường.
Ví dụ điển hình: Khi nhà đầu tư bán cặp EURUSD với mức giá 1.1000, tuy nhiên thị trường lại không có bất kỳ ai muốn mua với giá đó. Làm cho trader phải bán với mức giá thấp hơn, nhận về khoản lỗ.
Việc đối mặt với rủi ro thanh khoản là điều dễ bắt gặp khi thực hiện trade với những cặp tiền ngoại lai exotic như USDTRY, EURPLN hay trong các giờ giao dịch có thanh khoản ít hấp dẫn như cuối ngày hay lễ ngân hàng.
Những nguyên nhân dẫn đến rủi ro thanh khoản là gì?
Dưới đây là 2 nguyên nhân chính dẫn đến rủi ro thanh khoản trong ngoại hối, cụ thể:
Nguyên nhân khách quan
- Lãi suất biến động: Khi lãi suất có sự thay đổi lớn, các trader tầm cỡ có thể thay đổi danh mục đầu tư, rút vốn hay gia tăng giao dịch làm cho thị trường biến động mạnh hơn, thanh khoản sụt giảm. Chẳng hạn, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ quyết định điều chỉnh lãi suất sẽ khiến dòng tiền thay đổi, làm thị trường bất ổn định.
- Chính sách tiền tệ: Những quyết định như thúc đẩy tỷ lệ dự trữ bắt buộc, chỉnh sửa lãi suất tái chiết khấu hay Ngân hàng Trung ương nhúng tay vào thị trường Forex gây ra ảnh hưởng nặng nề đến nguồn cung và thanh khoản trên giao dịch ngoại hối.
- Thời gian giao dịch không phù hợp: Đối với những giờ thanh khoản thấp như các phiên giao dịch Á hay vào khoảng thời gian từ 4 đến 5 giờ sáng theo giờ Việt Nam, khối lượng thường sẽ giảm. Cuối cùng, khiến phí Spread giãn mạnh, khả năng mất giá cao và khớp lệnh thấp.
- Biến động thị trường bởi tin tức: Công khai các thông tin về kinh tế như Non-farm Payrolls, chỉ số CPI hay quyết định lãi suất sẽ khiến thị trường biến động lớn. Với những điều này sẽ làm thanh khoản bị giới hạn hẹp lại khi những trader lớn dừng giao dịch để đánh giá lại tình hình thị trường.
- Xuất hiện các sự kiện đột ngột và khủng hoảng tài chính: Các sự kiện liên quan đến địa chính trị như: căng thẳng trong quân sự, khủng hoảng kinh tế thế giới hay thiên tai sẽ làm thị trường suy thoái, khi các nhà đầu tư cùng nhau bán tháo hay rút tài sản khỏi thị trường sẽ làm cho thanh khoản giảm mạnh.
Nguyên nhân chủ quan
- Sàn giảm thiểu nguồn cung thanh khoản: Nếu sàn giao dịch không có bất kỳ mối quan hệ nào với các nhà hỗ trợ thanh khoản như ngân hàng lớn, tổ chức tài chính thế giới, tỷ lệ khớp lệnh của nhà đầu tư bị chậm, nhất là khi thị trường biến động mạnh.
- Thói quen giao dịch vào thời điểm không tốt: Nhà đầu tư thường chọn trading vào giờ mà thanh khoản kém hấp dẫn như phiên Á hay trước thời điểm thông tin quan trọng được công bố, thúc đẩy khả năng spread giãn lớn và rớt giá.
- Giao dịch với các cặp tiền ngoại lai: Thanh khoản sẽ thấp hơn đối với các cặp ngoại lai. Vì khối lượng giao dịch của các cặp ngoại lai còn nhiều hạn chế sẽ khiến trader đối mặt với spread giãn và khớp lệnh chậm.
- Không xây dựng các kế hoạch quản lý vốn hay rủi ro: Trong trường hợp các nhà đầu tư không đưa ra chiến lược về cách dùng Limit Orders hay cài đặt mức Stop-loss, điều này khiến giá thay đổi tiêu cực.
- Không có nhiều kinh nghiệm giao dịch khi thị trường biến động: Các nhà đầu tư mới dễ bị thao túng tâm lý bởi thị trường, thường xuyên mở lệnh mà không đánh giá đúng thanh khoản.
Các dấu hiệu nhận biết rủi ro thanh khoản trong giao dịch ngoại hối
Vậy dấu hiệu nhận biết Liquidity Risk là gì? Đối với thị trường ngoại hối, khi thanh khoản sụt giảm sẽ khiến nhà đầu đối mắt với các tình huống sau:
- Nới lỏng Spread: Đây là một trong các dấu hiệu dễ nhận biết nhất. Khi cả lượng người mua và bán giảm mạnh, market maker hay sàn giao dịch sẽ được mở rộng spread giữa giá mua và bán. Hành động này giúp bù đắp vào khoản lỗ mà họ chịu, làm cho chi phí giao dịch tăng.
- Khớp lệnh chậm, không chính xác hay chỉ đúng một phần: Nếu nhà đầu tư đặt lệnh với khối lượng lớn, như thị trường khi đó lại không có đủ người mua hay bán đối ứng, lệnh của nhà đầu tư sẽ không thể thực hiện hết hay chỉ khớp một phần mà thôi.
- Mức giá biến động đối với khối lượng thấp: Khi thị trường có thanh khoản thấp, những lệnh giao dịch với khối lượng trung bình cũng sẽ tạo ra nhiều biến động khiến giá thay đổi thất thường và rủi ro tăng cao.
- Trượt giá: Khi giá khớp lệnh cuối cùng của nhà đầu tư khác với mức giá mà bạn phán đoán lúc đầu. Điều này xuất phát từ thanh khoản thấp, làm lệnh của nhà đầu tư phải tìm kiếm mức giá được thiết lập sẵn kế tiếp. Thường thấy ở Market Order và tác động đến lệnh Stop-loss.
Tại sao phải nắm rõ rủi ro thanh khoản trong Forex?
Khi nắm được các yếu tố quản lý rủi ro thanh khoản sẽ giúp các nhà đầu tư được an toàn, chiếm lợi thế khi giao dịch. Bên cạnh đó, cũng vì:
- Chi phí giao dịch gia tăng: Spread giãn và trượt giá sẽ làm cho nhà đầu tư phải chi trả thêm chi phí khi đặt hay thoát lệnh, lợi nhuận mang về không cao.
- Gặp nhiều khó khăn khi quản lý rủi ro: Khi thanh khoản thấp, lệnh dừng lỗ sẽ không được khớp theo đúng mong muốn, khiến nhà đầu tư thua lỗ lớn.
- Gián đoạn chiến lược giao dịch: Trong trường hợp bạn không thể đặt hay thoát lệnh đúng thời điểm, chiến lược giao dịch sẽ bị phá hủy và không thể đạt hiệu quả tốt.
- Giảm lợi nhuận: Trượt giá trong lệnh chốt lời hay tăng phí giao dịch sẽ làm cho lợi nhuận mà trader mang về không cao.
Vì vậy, khi bạn không quan tâm đến các rủi ro về thanh khoản sẽ làm hiệu quả giao dịch mang về không tốt, thậm chí là thua lỗ nặng nề.
Các biện pháp quản lý tốt Liquidity Risk khi tham gia giao dịch Forex
Liquidity Risk là vấn đề thường xuyên gặp phải khi giao dịch ngoại hối, tuy nhiên các nhà đầu tư nên quản lý và hạn chế những ảnh hưởng của rủi ro thanh khoản, đảm bảo lợi nhuận mang về tối ưu nhất. Dưới đây là một số biện pháp phòng ngừa:
Nên giao dịch các cặp tiền có thanh khoản cao
Các nhà đầu tư nên giao dịch với những cặp tiền chính. Những cặp tiền có khối lượng giao dịch lớn, đảm bảo mức chênh lệch tốt và ít biến động bất ngờ. Ngoài ra, hãy ngừng trade các cặp tiền ngoại lai khi bạn không có nhiều kinh nghiệm.
Lựa chọn thời điểm giao dịch hợp lý
Giao dịch đúng thời điểm giúp nhà đầu tư hạn chế rủi ro thanh khoản và áp dụng chiến lược hiệu quả nhất.
- Giao dịch thời gian có thanh khoản cao: Nên quan tâm đến phiên London và New York cùng thời điểm (từ 19h đến 23h theo giờ Việt Nam). Đây là thời điểm thị trường sôi nổi nhất và tiếp nhận lượng giao dịch cao, spread ổn định.
- Hạn chế giao dịch thời gian rollover: Thời điểm chuyển giao ngày giao dịch Mỹ (từ 4h đến 5h sáng theo giờ Việt Nam) lúc này thanh khoản thường thấp và spread giãn mạnh.
Nên cẩn thận khi thực hiện giao dịch sát giờ công bố tin tức quan trọng
Trong trường hợp nhà đầu tư không có nhiều kinh nghiệm giao dịch khi thị trường biến động, hãy thật cân nhắc đứng ngoài khi các sự kiện quan trọng diễn ra như Non-farm Payrolls (NFP), những quyết định về lãi suất từ FED hay thông tin lạm phát. Điều này sẽ đưa bạn vào tình thế đầy rủi ro, giãn spread và trượt giá.
Dùng lệnh giới hạn (Limit Orders) thay vì lệnh thị trường (Market Orders)
Thông qua lệnh giới hạn giúp xác định mức giá mua hay bán theo đúng nhu cầu, lệnh sẽ khớp khi thị trường chạm đến mức giá đã đề cập trước đó, giúp trader quản lý được mức giá khi khớp lệnh.
Cùng lúc đó, lệnh thị trường sẽ đảm bảo lệnh của bạn được tiến hành ngay, tuy nhiên vẫn có thể trượt giá nếu thanh khoản thấp.
Không nên giao dịch khi thị trường có thanh khoản thấp
Tuyệt đối đừng giao dịch vào những ngày lễ lớn như: Giáng Sinh, Lễ Tạ Ơn hay các giờ là thị trường vắng lặng. Vì thời điểm này, thanh khoản kém, spread giãn đáng kể và có những biến động bất ngờ.
Giám sát spread trước khi quyết định đặt lệnh
Trước khi đặt lệnh, nhà đầu tư nên kiểm tra mức spread của các cặp tiền muốn giao dịch. Nếu thị trường bình thường, spread sẽ ổn định và phù hợp để đặt lệnh. Còn nếu Spread bất ngờ giãn rộng, cho thấy thanh khoản kém và thị trường sẽ biến động lớn.
Chọn giao dịch tại các sàn uy tín và chất lượng
Các nhà đầu tư cũng nên giao dịch tại các sàn có hỗ trợ thanh khoản tốt từ các ngân hàng hay tổ chức tài chính hàng đầu. Thường thì các sàn này sẽ mang đến spread tốt và khớp lệnh nhanh, dù cho thị trường đang có những biến động.
Kết luận
Rủi ro thanh khoản là gì đã được Exness Hướng Dẫn cung cấp ở nội dung trên, qua bài viết này bạn cũng thấy được Liquidity Risk là một yếu tố cực kỳ quan trọng trong giao dịch ngoại hối. Để tránh bị thiệt hại vì rủi ro thanh khoản, các nhà đầu tư nên tìm hiểu thị trường và áp dụng nhiều biện pháp quản lý rủi ro.
Xem thêm:
Rủi ro tài chính là gì? Khái niệm cơ bản cho nhà đầu tư mới
Rủi ro sụt giá và những sai lầm thường gặp của nhà đầu tư mới
